Kiedyś wyjątek – dziś norma. Osoby powyżej 65 roku życia to znaczna część polskiego społeczeństwa. Średnia wieku w naszym kraju jest coraz wyższa. Dzięki najnowszym osiągnięciom medycyny, poprawie warunków społecznych i ekonomicznych, życie ludzkie systematycznie się wydłuża. Jak jednak wygląda starość?
Jaki jest stan zdrowia i… portfela polskich seniorów? Czy państwo jest przygotowane na postępujące zmiany demograficzne? Te pytania stały się punktem wyjścia dla największego w Polsce badania populacji osób starszych – PolSenior.
Nigdy dotąd w Polsce nie zrealizowano tak obszernego badania dotyczącego osób starszych. W badaniu PolSenior wzięło udział 5695 osób - 4979 respondentów po 65. roku życia i grupa na przedpolu starości - 716 badanych w wieku 55-59 lat.
Badacze szczególnie skupili się na czynnikach ryzyka niesamodzielności i ograniczenia sprawności osób starszych. Wpływają one znacząco na koszty świadczeń zdrowotnych, pomocy społecznej i usług opiekuńczych. Zastosowano szeroko używane w geriatrii narzędzia badawcze takie jak skala Katza (Activities of Daily Living, ADL), dzięki której oceniano, czy respondent jest w stanie żyć bez pomocy wykonując podstawowe czynności życia codziennego, czy też wymaga stałej opieki w domu lub w specjalistycznym ośrodku. Drugim narzędziem pozwalającym zweryfikować samodzielność osób starszych była skala Lawtona (Instrumental Activities of Daily Living, IADL), która posłużyła do oceny złożonych czynności życia codziennego, takich jak: korzystanie z telefonu, korzystanie z komunikacji publicznej, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, prace domowe, pranie, przyjmowanie leków i gospodarowanie pieniędzmi.
Projekt PolSenior pozwolił również uzyskać nowe dane epidemiologiczne dotyczące występowania szeregu chorób związanych z wiekiem. Dotyczy to między innymi zaburzeń funkcji poznawczych, depresji, chorób neurologicznych, układu sercowo-naczyniowego, układu moczowego, układu oddechowego i chorób tarczycy. Dane epidemiologiczne obejmują także rozpowszechnienie ryzyka niedożywienia i ryzyka upadków Oprócz wywiadów z seniorami pobrano do analiz próbki krwi i moczu (o wynikach badań poinformowano zainteresowanych, wysyłając im informacje wraz z ewentualnym zaleceniem kontaktu z lekarzem rodzinnym). Część respondentów (1018 osób ) została objęta dodatkowym badaniem, przeprowadzonym przez lekarzy geriatrów.
Badacze określali również status społeczny, rodzinny i ekonomiczny respondentów. Projekt PolSenior pozwolił także na ocenę aktywności fizycznej seniorów, ich warunków mieszkaniowych oraz dostarczył wiedzy na temat dostępu do świadczeń zdrowotnych i jakości życia.
Jednym z najważniejszych celów projektu jest sformułowanie rekomendacji takich rozwiązań dla polityki państwa i samorządu terytorialnego, które pozwoliłyby na poprawę jakości życia osób starszych i wydłużenie okresu niezależnej egzystencji seniorów.
Ze względu na systematycznie postępujący proces starzenia się polskiego społeczeństwa, państwo musi przygotować się na odpowiednie działania i reformy. Badanie PolSenior będzie niezwykle przydanym narzędziem dla decydentów, którzy z czasem będą zmuszeni do opracowania programu i podjęcia działań, które pozwolą zminimalizować koszty niekorzystnych procesów demograficznych m.in. przez przedłużenie aktywności zawodowej seniorów i wypracowanie programów celowych poprawiających jakość ich życia.
www.senior.fit.pl